GÜNDEM Yazarlar Ali Bulaç-Üst kimlik

Üst kimlik

Birçok kişi benim, “üst kimlik İslam olmalı” önerime devlet aygıtının idarî, hukukî ve maddî imkânlarını kullanarak yurttaşların tümünü Müslümanlaştırmayı amaçladığımı zannedip tepki gösterdi.

Açık yüreklilikle belirtmem gerekir ki, bütün beşeriyetin İslam hidayetine girmesini isterim, ama bu din bunu sadece söz ve ikna ile sağlamayı emreder. Şu veya bu unsurun üst kimlik seçilmesi modern bir olaydır. Geleneksel toplumlarda ve devletlerde resmi üst kimlik yoktur, İslam devletlerinde gayrimüslimler Müslüman diyarında kendi özerk alanlarında ve kendi dinlerine, dinlerinden neş’et eden hukuklarına göre yaşarlardı. Modern ulus devlet anlayışı iktidar ve devlet telakkisini değiştirip, devlete “yeni insan modeli” üretme misyonu yükledi, böylelikle “eşit yurttaş” fikriyle beraber devletin diğerleri içinden seçtiği tek bir kimlik zemininde herkesi kendi eritici kazanı içinde atma yetki ve haklarını elde etmiş oldu. Bu durum liberal demokrasilerin de bütün iddialarına rağmen farklılıkları koruyamadıkları gizli totalitarizmin devamını mümkün kıldı. Devlet eğer İslam dışında resmî bir üst kimlik seçecekse mutlaka diğer kimlikleri baskı altına alır, kaba ve yumuşak yöntemlerle diğer kimlikleri asimile eder ve zaman içinde folklorik-arkaik hale sokar. Nitekim bugün geçmişe ait bütün giyim-kuşam biçimleri, mutfak kültürü, mekân kullanma biçimleri giderek folklorik-arkaik hale gelmektedir. Mustafa Kemal başlangıçta “Türk “ kimliğini “İslam” karşılığında anlamak istiyordu ama doğrudan İslam’ı kamu politikalarında referans almadığı için, “Türk” etnik aidiyete, etnik unsura dönüştü ve Türk olmayan etnisiteler basbayağı ırkçı ve şovenist politikalarla Türkleştirildi.Kuzey Irak Kürdistanı’nda Kürt kimliği resmîdir, oradaki Türkmenler ve Araplar ya yurtlarını terk ediyorlar veya Kürtleştiriliyorlar. Geçmiş dönemde üç dil konuşan bir Erbilli bugün sadece Kürtçe konuşabiliyor, Türkçe ve Arapça konuşamıyor. Türkleştirme, Kürtleştirme veya Araplaştırma modern ulus devletin tabiatından kaynaklanır.

“Hıristiyanlık”ı resmî kimlik seçtiğinizde herkesi Hıristiyanlaştırırsınız. Tarihî arka planı hayli zengin bir uygulama ve kolektif hafızayı barındıran bu kimlikten insanların neler çektiğini tarihler yazar. “Yahudilik”i üst kimlik seçtiğinizde, İsrail’deki gibi Filistinlileri ikinci sınıf insan yerine koyarsınız. Yahudilik kimseyi asimile etmez ama Yahudi olmayanı (goyim) hak sahibi saymaz, çünkü seçilmiş halkın üyesi değildir. “Budizm”i resmî kimlik seçerseniz, bugün Burma’da olanlara benzer trajedilere yol açarsınız. “Ateizm”i resmî kimlik seçerseniz Mao ve Stalin gibi herkesi zorla ateistleştirir, bunu da anayasanın amir hükmü haline getirirsiniz. Sünni, Vehhabi, Şii veya Aleviliği resmi kimlik seçtiğinizde Sünnilikten seçtiğiniz mezhebi esas alırsınız. Hâlâ Diyanet, Hanefiliğin dışındakileri içine almak istemiyor, Aleviliğin temsiline imkân vermiyor. Şiilik İran’da çeşitli sorunlara yol açıyor. Vehhabilik Suud’un temel sorunu, Alevilik Suriye Baasçılarının handikabı oldu. Peki “İslam” üst kimlik seçildiğinde ne olur? Dinin amir hükümleri açısından şunlar olmaz:

1) Gayrimüslimler zorla İslamlaştırılamaz, dinde zorlama yoktur. Kimse Müslümanlar gibi yaşamaya mecbur edilemez.

2) İfade özgürlüğü korunur. İkna, diyalog yolları aranır, karşılıklı müzakere ve fikir alışverişi esas alınır. Sadece hakaret, şiddet ve teröre davet yasaklanır. Bu, her din ve inanç grubu için geçerli olur.

3) Her etnik grup kendi dilini konuşur, kullanır, kimliği inkâr edilmez, zoraki asimilasyonlara tabi tutulmaz.

4) Bütün grupların ortak paydası iyiliğin (ma’ruf) hakim olması, kötülüklerin (münker) önlenmesi; adaletin tesisi ve her grubun güvenliğinin sağlanması olur.

İslam dışında resmî kimlik seçilecek her unsur diğerlerini kendine dönüştürmek ister, sadece İslam herkesi kendi dininde, etnik kimliğinde ve yaşama tarzında serbest bırakır. İslam’ın üst kimlik olması her din ve etnik topluluğun güvencesidir.

2 Mayıs 2013, Perşembe
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.
yazarHakkinda.