Askerî rejimlerin yasaklama girişimleri bile başarısız oldu

HABERLER DÜNYA
22 Kasım 2013, Cuma

Gündemdeki kanun zoruyla dershane kapatma tartışmasına, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı da (UNESCO) dahil oldu. Türkiye’nin de üye olduğu Paris merkezli uluslararası örgütün Karşılaştırmalı Eğitim Kürsüsü Başkanı Prof. Dr. Mark Bray, kapatma girişiminin başarılı olamayacağını söyledi. Bray, devletin dershaneleri kapatmak yerine okullardaki eğitimin kalitesini artıracak adımlar atması gerektiğini vurguladı. Ocak 2013’te UNESCO’ya bağlı Uluslararası Eğitim Planlama Enstitüsü’nün (IIEP) ‘Gölge Eğitim Sistemiyle Yüzleşmek’ isimli tavsiye raporunu hazırlayan heyetin de başkanı olan Bray, Güney Kore, Kamboçya gibi ülkelerde askeri rejimlerin dahi dershaneleri yasaklama girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını hatırlattı.

Dershaneler konusunda çok sayıda akademik çalışmaya imza atan Hong Kong Üniversitesi Öğretim Üyesi Bray, “Bu sektörü yasaklama kararı çok cesur ancak doğru bir yöntem değil. Şahsen yasaklamanın işe yaramadığı kanaatindeyim. Okul harici ek ders veren bu tür kurumları gereksiz kılmanın en iyi yolu okullardaki eğitimi iyileştirmek. Çocukların ek ders alma ihtiyacı duymayacağı bir eğitim kalitesi yakalandığı zaman ek derse olan talep ortadan kalkacaktır.” dedi. 70’in üzerinde ülkede dershaneler konusunda danışmanlık yapan İngiliz akademisyen, Türk hükümetinin dershane türü kurumlar üzerinde baskı oluşturmasının sağlıklı sonuçlar doğurmayacağını ifade ederek, “Türk yetkililer, semptomlara müdahale etmek yerine sorunlara çözüm aramalıdır.” diye konuştu. Türkiye’nin çok zor bir sınav sistemine sahip olduğunu belirterek şu tavsiyede bulundu: “Öncelikle, üniversite eğitimi almak için düzenlenen sınavların önemini azaltmak ve üniversiteye giriş için başka yöntemler bulmak gerekiyor.”

G.KORE’DE YASAKLAMA ÇABALARI TERS TEPTİ

Dershane sektörünün Mısır, Kore, Japonya gibi ülkelerde de çok yaygın olduğunu anlatan Bray, “Sektörün kontrolsüz büyüdüğü bu ülkelerde hükümetlerin yasal düzenlemeler yapması gerektiğine inanıyorum. Ancak, genel yasaklar getiren yasa çalışmaları başarısızlığa mahkum.” dedi. Yasaklama yoluna giden diğer ülkelerde başarı sağlanamadığını dile getirerek Güney Kore örneğini verdi: “Güney Kore’de 50’li yıllarda askeri hükümet tüm dershaneleri kapattı. Bu yasakları uygulamak için de büyük çaba sarf etti. Ancak uygulamanın anayasaya aykırı olduğu ve bu tür yasakların hayata geçirilemeyeceği ortaya çıktı. Aksine, Güney Kore’de bu sektör yasaklama çabalarının ardından çok daha hızlı büyüdü. Bu kurumları yasaklamak basit bir şekilde ifade etmek gerekirse imkansızdır.”

Milli Eğitim Bakanlığı’nın özel dershaneler yerine ücretsiz ek ders veren halk kursları açma yönündeki girişimini de değerlendiren Bray, “Başarılı olacağına kani değilim. Kore hükümeti de, aynı saikle ek ders sektörüne girdi. Hatta, bugün bu sektördeki en başarılı kurumlardan bazıları devlete ait. Ancak, bunu yapmak yerine neden öğrenciler okul haricinde ek ders alma ihtiyacı hissediyor, sorusuna cevap aramak lazım. Devletin görevi bu sektöre olan talebi azaltmaya çalışmaktır. Bunun en iyi yolu mevcut kamu okullarındaki eğitim kalitesini artırmak.” ifadelerini kullandı.

Dünya ülkelerindeki dershane sistemleri arasında mukayese yapan Mark Bray, dershane sisteminin yaygın olduğu Güney Asya gibi ülkelerde eğitimde başarı oranının dershaneciliğin zayıf olduğu ülkelere göre daha yüksek olduğunu belirtti. Türkiye’nin dershanelere olan talebi düşürmek yerine arzı kesmeye odaklanan politikalar izlemesini eleştiren Bray, yüzeysel semptomlardan çok meselenin derindeki sebeplerine yoğunlaşılması gerektiğine vurgu yaptı.

DERSHANE YASAĞI SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL

Bray’in öncülüğünde hazırlanan UNESCO’nun üye ülkelerin eğitim bakanlıklarına yönelik dershaneler konusundaki tavsiye niteliğindeki raporunda da önemli uyarılar yer alıyor. Ocak ayında yayınlanan ‘Gölge Eğitim Sistemiyle Yüzleşmek’ isimli UNESCO raporunda, “Ek ders sisteminin halihazırda yaygın olduğu ülkelerde, genel yasaklar getirme, etkili ve sürdürülebilir bir yöntem değildir. Bu ülkelerde, nüanslara dikkat ederek çok yönlü bir strateji izlenmesi gerekiyor. Kamu yetkilileri, özel ders sektörünü sadece olumsuz bir olgu olarak değerlendirmemelidir. Daha ziyade, neden öğrenci velilerinin çocukları okuldaki eğitimi yetersiz görüp bu özel kurumlara ciddi meblağlar ödemeye hazır olduğu sorusuna cevap bulunmalıdır.” ifadeleri yer alıyor. Rapora göre bu tür bir reformda sadece eğitim bakanlığı değil, ekonomi ve aile bakanlığının da dahil olması gerekiyor. Raporda, “Ayrıca, kamu yetkilileri bu alanda reform hazırlarken sivil toplum temsilcileriyle, bilhassa dini organizasyonlarla ve kâr amacı gütmeyen derneklerle işbirliği yapmalıdır.” tavsiyesinde bulunuluyor. Devlet okullarına alternatif olarak doğan dershanelerin kaldırılması için, kamuoyunda okullara yönelik bir güven tesis edilmesi gerektiğinin altını çizen rapor, “Ek ders veren bu özel kurumlara yönelik talep, öğrenci velilerinin devlet okullarının çocuklarının ihtiyaçlarına tamamıyla cevap vermediği kanaatiyle oluşur.” deniliyor.

UNESCO Karşılaştırmalı Eğitim Kürsüsü Başkanı Bray, 2006-2010 yılları arasında da BM’ye bağlı Uluslararası Eğitim Planlama Enstitüsü Başkanlığı görevini yürüttü. Hong Kong Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapan Bray, Dünya Bankası’nda da uzman araştırmacı olarak görev yaptı. İngiliz akademisyen ayrıca Dünya Karşılaştırmalı Eğitim Toplulukları Konseyi Başkanlığı görevini de yürütüyor. Dershaneler ve ek ders veren kurumlar üzerine çok sayıda akademik çalışması bulunan Bray, 70’in üzerinde ülkede dershaneler konusunda danışmanlık yaptı.

YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.
Sonraki Haber