Biyodizelin üretimi serbest, satışı yasak

HABERLER EKONOMİ
7 Eylül 2005, Çarşamba

‘Türkiye’nin akaryakıt ürünlerinde dışa bağımlılığını azaltıcı proje’ diye tanıtılan biyodizelin satışının yasak olduğu ortaya çıktı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ‘standart’ belirlenmediği için lisans veremeyince mevcut akaryakıt istasyonları biyodizel satışı yapamıyor. Biyodizel üreticileri Enerji Üst Kurumu’nun mevzuat düzenlemesi ile bu aksaklığın giderilebileceğini ileri sürerken, kurum da bu durumun ancak Türk Standartları Enstitüsü’nün ilgili normları belirlemesinden sonra mümkün olacağını ifade ediyor. Biyodizel üretimini Çevre ve Orman Bakanlığı denetliyor.

Mevzuat boşluğuna rağmen üretim yapan tesis sayısı gün geçtikçe artıyor. Özellikle Adana, İstanbul, İzmir, Mersin, Osmaniye ve Bursa’da birçok yağ fabrikası biyodizel ve biyobenzin üretimi yapıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler’e göre Türkiye biyodizel üretiminde Avrupa’nın 3. ülkesi konumunda geldi. Üyelerinin yakıt giderlerini indirmek için Ukrayna’dan 9 bin ton kanola ithal eden Çukurova Pamuk, Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği, biyodizeli de kendisi üretecek. Üretim için ilgili kurumlardan izin aldıklarını ifade eden Çukobirlik Genel Müdürü Fevzi Kılıç, “Sadece üretici ortaklara satmak kaydıyla bize izin verildi. Pamuk alımı yapan tüm birlikler biyodizel üretemi yapabilecek.” diyor. Mehmet Ali Çaylı, 15 bin YTL’ye satın aldığı makineyle ihtiyacı olan biyodizeli üreten çiftçilerden bir tanesi. Adana’da büyük bir çiftliği bulunan Çaylı, kendi araçlarında kullandığı biyodizeli ayçiçeği ve kanoladan üretiyor. Adana bölgesinde yetişen ayçiçeğinin yüzde 39 yağ verdiğini belirten Çaylı, küspeyi de hayvanlarına yem olarak yediriyor. Çaylı, 1 litre biyodizeli 1,3 yeni liraya mal ediyor. Bu arada piyasadan 200 bin liraya aldığı küspeyi de bedavaya getiriyor. Mazotun litre fiyatı ise 1,97 yeni lira. Çaylı, “Ürettiğim biyodizelin kalitesini bir laboratuvara ölçtürdüm. Viskozitesi 3.01 çıktı. Bu, elde edilen yakıtın uçak benzini gibi kaliteli olduğunu gösteriyor.” diyerek memnuniyetini dile getiriyor. Meclis Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı Vahit Kirişçi, henüz yasal bir altyapı olmaması nedeniyle ‘tokatçı’ tabir edilen bazı biyodizel üreticilerinin sektöre fayda yerine zarar getirdiğine dikkat çekiyor. Biyodizelde standart konusunda önemli problemler yaşanabileceğine vurgu yapan Vahit Kirişçi, “ATAŞ’tan aldığım yakıt bozuk olduğunda bu firmayı mahkemeye verip tazminatımı alıyorum. Standarda uymayan biyoyakıt, aracın motoruna zarar verdiğinde vatandaş hakkını nasıl arayacak? Bu durumda biyodizel doğmadan ölmüş olur. O yüzden, önüne gelen firma bu işe girmemeli.” diye konuştu.

Çiftçinin tükettiği yakıtı kendi ürünlerinden karşılaması amacı güden biyodizel, yüksek akaryakıt fiyatları yüzünden tüketicileri bu alana yönlendirdi. Biyodizel üretimi yapan cihazların satışında patlama yaşa- nıyor. Nizip’te 21 sabun fabrikasının biyodizel üretimine geçtiğini belirten Kirişçi, küçücük araçların üzerinde kurulu seyyar makinelerle üretilen biyodizelin kalitesi ve standardı hakkında konuşmanın yersiz olacağını kaydetti. ‘Kendi biyodizelini kendin üret’ sloganıyla makinelerini pazarlayan Ege Biyoteknoloji Sanayi Ticaret AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Adnan Akyarlı, en çok 250 litre üretim yapan sistemin talep edildiğini söyledi. Akyarlı, “Fiyatı 15 milyar lira olan makine kendisini 4-5 ayda amorti ediyor. Geliştirdiğimiz cihaz Avrupa ve dünya normlarında.” diyor. Türkiye’de ilk biyodizel tesisini kuran Alternatif Yakıt Teknolojileri şirketinin Genel Müdür Yardımcısı Zeynep Elmas, ürettikleri biyoyakıtı beğenen bir Alman firması ile ortaklık kurduklarını ve yıllık 750 bin ton biyodizel ihraç etmeye başladıklarını dile getiriyor.

Karakalem Kıyıege Biyodizel şirketi, Avrupa ülkelerinden sağladığı 100 milyon Euro ile Balıkesir’de 250 dönümlük alana biyodizel tesisi kuracak. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Çeşmecioğlu, tesiste ayda 124 bin ton kanola bitkisi işleneceğini ve 40 bin ton mazot elde edileceğini söyledi. Tesis için Edremit veya Burhaniye’de arazi aradıklarını kaydeden Çeşmecioğlu, çiftçiye alım garantisiyle kanola bitkisi ektirileceğini söyledi.

Biyodizel nedir?

Biyodizel, kolza (kanola), ayçiçeği, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen yağların veya hayvansal yağların bir katalizör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol veya etanol) reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir ürün. Evsel kızartma yağları ve hayvansal yağlar da biyodizel hammaddesi olarak kullanılabilir. Biyodizel ve karışımları için dizel motorda değişiklik yapılmasına gerek yok.

Ali Akçoban, Şerif Erdikici, Çağlar Avcı, Tuncay M. Cengiz; Adana, İzmir, Balıkesir

YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.