CUMA YAZI Yazarlar İskender Pala

Türkçeyi kaç kişi konuşuyor?

Dünyada kaç kişinin Türkçe konuştuğunu, yahut Türkçenin dünya nüfusuna göre kaçıncı sırada yer aldığını bilmem hiç merak ettiniz mi?

Rusya'nın dağılmasından önce bu soru genellikle vasati rakamlar ile tahmin edilebilir ve toplam 200 milyon civarında olduğu söylenirdi. Son nüfus sayımlarına dayanan bir araştırmada, ülke sahibi 20 ayrı Türk topluluğunun dil ve lehçe bazında hesabı yapılarak bu rakam gerçeğe yakın derecede belirlenebilmektedir. (1) Buna göre Türk dilini konuşanların dökümü şöyledir:

Azerice: 20.6 milyon.

Azerbaycan: 6.791.106 (1989); İran: 13.000.000 (1991); Irak: 300.000; Türkiye: 500.000.

Gagavuzca: 0.17 milyon.

Moldovanya: 173.000 (1979).

Türkmence: 3.1 milyon.

Türkmenistan: 2.028.000 (1979); İran: 721.600 (1986); Afganistan: 380.000 (1983).

Kırım Tatarcası: 0.28 milyon.

Ukrayna: 250.000 (1996); Özbekistan: 268.793 (1989); Romanya: 25.000 (1982).

Uygurca: 7.5 milyon.

Çin: 7.214.431 (1990); Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan: 245.000 (1986).

Kumukça: 0.19 milyon.

Güney Dağıstan: 189.000 (1970).

Kırgızca: 2.05 milyon.

Kırgızistan: 1.906.000 (1979); Çin: 141.549 (1990).

Tatarca: 6.1 milyon.

Tataristan: 5.715.000 (1979); ABD: 10.000 (1996).

Kazakça: 7.8 milyon.

Kazakistan: 6.556.000 (1979); Çin: 1.111.718 (1990); Moğolistan: 100.000 (1991).

Nogayca: 0.05 milyon.

Çerkes: 54.000 (1979).

Karaçayca: 0.19 milyon.

Karaçay–Çerkes: 191.000 (1979).

Özbekçe: 16.4 milyon.

Özbekistan: 15.000.000 (1986 tahmin); Afganistan: 1.403.000 (1990).

Başkurtça: 1.0 milyon.

Başkurdistan: 1.000.000 (1979).

Karayim: 0.0005 milyon.

Letonya: 535 (1979).

Altayca: 0.05 milyon.

Gorno–Altay: 51.600 (1979).

Tuvaca: 0.19 milyon.

Tuvin: 166.000 (1979); Moğolistan: 24.700 (1985).

Hakasça: 0.06 milyon.

Hakas: 57.000 (1979).

Yakutça: 0.31 milyon.

Yakut: 311.600 (1979).

Çuvaşça: 1.64 milyon.

Çuvaş: 1.640.000 (1991).

Bu rakamlara Türkiye Türkçesini konuşanların sayısı ilave olunmamıştır. Buna bağlı olarak Kıbrıs, Batı Trakya, Bosna–Hersek gibi Türk devlet ve toplulukları ile geçici olarak çeşitli ülkelerde (Almanya, Fransa, Hollanda, Arap ülkeleri, Malezya vb.) bulunan Türk işçi ve aileleri de hesaba dahil edilmemiştir.

Türkiye nüfusunu 60 milyon olarak alır ve dış Türkleri de buna mukayese ile vasatî 20 milyon farz edersek, karşımıza yaklaşık 150 milyonluk bir Türkçe coğrafyası çıkacaktır. Bu aynı zamanda 150 milyon Türk demektir ki dilleri gibi mefkûreleri de aynı olsa, neler başarılmaz.

Bu rakamlardan sonra Türkçenin dünya üzerindeki kaçıncı büyük dil olduğuna bakalım:

UNESCO'nun yaptığı bir araştırmaya göre İngilizce bütün dünyada 1.7 milyar, Çince 1.1 milyar, Hintçe 418 milyon, İspanyolca 372 milyon, Arapça 172 milyon, Fransızca 124 milyon ve Almanca 121 milyon insan tarafından konuşulmaktadır. Bu durumda Türkçe büyük diller sıralamasının altıncı basamağına oturmaktadır.

Merak edenler için söyleyelim: Dünyanın en küçük dili Bikya dili olarak bilinmekte ve Kamerun–Nijerya sınırında yaşayan 87 yaşında yalnızca bir tek kadın tarafından konuşulmaktadır. İkinci küçük dil de yine bu bölgede bir baba ile oğul arasında konuşulmakta imiş.

(1) Bk. TÖMER, Dil Dergisi, Sayı 59 (Ağustos 1997), s. 6.

23 Ekim 1997, Perşembe
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.
yazarHakkinda.