Formasyon bahane, para şahane!

HABERLER PAZAR
7 Ekim 2012, Pazar

Özel üniversiteler tarafından birkaç yıl öncesine kadar 2-3 bin TL'ye verilen pedagojik formasyon eğitimi bu yıl bazı üniversitelerde 10 bin TL'yi geçti. Geçtiğimiz haziranda yayınlanan ‘formasyon kaldırılıyor' haberleri, fiyatları uçurmaya yetti. Yüzde 200'lere varan zam sonrasında, bitirdiği özel üniversitesinden formasyon eğitimi alamayan yüzlerce öğrenci mağdur oldu.

Okuduğu özel üniversiteden mezun olduğu gün çok mutluydu, çünkü artık ailesine daha fazla yük olmayacaktı. Üniversite döneminde okul taksitleri ile birlikte kendi masrafları neredeyse yıllık 20 bin TL'yi buluyordu. Okulunu bitirir bitirmez bir an önce pedagojik formasyon alıp öğretmen olmanın yollarını araştırdı. Kendi üniversitesi uygun bir fiyat karşılığında formasyon eğitimi veriyordu. Formasyon ön kayıtları için üniversitesinin sitesine girdi ama bir de ne görsün! Formasyon ücreti neredeyse yüzde 200 artmış ve 10 bin TL'ye yaklaşmıştı. Anne ve babasını üzmemek için bu haberi birkaç gün onlardan sakladı çünkü bu rakam neredeyse bir yıllık okul taksitlerine denk geliyordu… Hemen okulu aradı, telefonun ucundaki muhasebe yetkilisi diğer mezunlara söylediği cümleyle karşılık verdi: “Yönetim kurulumuzun aldığı karar maalesef böyle…”

Öğrenciler ve üniversiteler farklı olsa da formasyon hikâyeleri neredeyse hep aynı… Fen-edebiyat fakültelerinde okuyan öğrenciler, yıllardır iki arada bir derede eğitimlerine devam etti. Derse girerken akıllarının bir köşesinde hep şu soru vardı: “Acaba okulu bitirince formasyon eğitimi alabilecek miyim?” Geçtiğimiz haziran ayında yeni bir düzenlemeyle formasyon alabilecek fen-edebiyat öğrencilerinin niteliği tekrar belirlendi. Halen eğitim gören ve mezun öğrenciler formasyon alabilecek, üniversiteye yeni başlayacak adaylar ise artık bu haktan faydalanamayacak. Bu haber basına ‘formasyon kalkıyor' şeklinde yansıyınca bazı özel üniversiteler ücretlerine iki-üç kat zam yaptı. Daha birkaç yıl öncesine kadar üç bin TL'ye formasyon veren üniversiteler fiyatlarını 10 bin TL seviyesine çıkardılar. Bu fiyat artışı, not ortalamaları düşük olduğu için devlet üniversitelerine başvuramayan öğrencileri hayal kırıklığına uğrattı.  

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), fiyatların belirlenmesini özel üniversitelerin inisiyatifine bıraktığı için bu alanda muazzam bir boşluk var. Bazı üniversiteler 4 bin TL'ye bu pedagojik eğitimi verirken bazıları ise rakamı 11 bin TL'ye kadar çıkarıyor. Verilen ders saati ile derslerin içeriği aynı olmasına rağmen rakamlar arasındaki uçurum büyük. İnternetteki forum siteleri, özel üniversitelerin bu fiyat artışından mağdur olan binlerce öğrencinin yorumlarıyla dolu. Birçoğu yıllık binlerce TL para ödeyerek mezun olduğu üniversitesinden maddi imkânsızlıklar yüzünden formasyon alamamaktan yakınıyor.

Öğrencilerin şikâyet ettiği bir diğer nokta ön kayıt ücretleri. 50 ile 100 TL arasında değişen bu ücretler, yerleşememe durumunda öğrencilere iade edilmiyor. Bir öğrencinin 3-4 farklı üniversiteye başvuruda bulunduğu göz önüne alınırsa ciddi bir ön kayıt ücreti ödemesi gerekiyor. Özel üniversiteler, formasyon için başvuran öğrencilerden aldıkları bu ücretlerden ciddi bir gelir elde ediyor.

"Formasyon başvurusu için gezmediğim şehir kalmadı!”

Kübra Yurt, özel bir üniversitenin Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bölümünü geçtiğimiz yıl bitirir. Ama “Kızımız okulu bitirdi, artık bu yıl rahat bir nefes alırız” diye düşünen ailenin önünde yeni bir engel vardır: Formasyon ücreti! 10 bin TL civarındaki pedagojik formasyon ücreti, Kübra'nın kendi üniversitesinde bu eğitimi alma hayalini suya düşürür. Çaresizce devlet üniversitelerinin yolunu tutar. 5 farklı il gezerek devlet üniversitelerine başvuruda bulunur. Bazı üniversitelere ise internet üzerinden ön kayıt yaptırır. Şimdi umutla sonuçların açıklanmasını beklediğini söyleyen Yurt, “Kendi üniversitemde formasyon eğitimi almak benim için çok önemliydi. Ama üniversitem formasyon ücretini üç kat artırdı. Bu parayı ödemeye artık ailemin gücü yok.” diyor.

“Özel üniversitelerin ön kayıtlarına bile küçük bir servet ödedim!”

Alev Yıldız, 2010 yılında Endonezya'daki bir üniversitenin İngiliz dili ve edebiyatı bölümünden mezun olur. Geçtiğimiz yıl denklik işlemlerini yetiştiremediği için formasyon başvurularını kaçırır. Bu yıl işi sağlama almak için neredeyse bütün özel üniversitelere ön kayıt yaptırır. 50 ile 100 TL olan ön kayıt ücretlerine bin TL'ye yakın para harcar. Yabancı bir üniversiteden mezun olduğu için yeminli tercümanlara ve notere de bol miktarda para öder. Ön kayıtları yaptırırken aklının bir köşesinde de hep “Özel üniversitelerin formasyon ücretini nasıl ödeyeceğim?” sorusu vardır. Bu sürecin psikolojisini etkilediğini söyleyen Yıldız, “Son birkaç haftadır geceleri uyumakta zorlanıyorum. Formasyon hakkı kazansam da 10 bin TL nasıl ödeyeceğim.” diyor.

“Öğrencilerin çaresizliğinden faydalanılmak isteniyor”

Özel bir üniversitede çalışan ve ismini vermek istemeyen yetkili, son yıllarda formasyon ücretlerine yapılan zamları ‘fırsatçılık' olarak niteliyor. Yetkili, zaten öğrencilerin formasyon almaya mecbur olduğunu söylüyor. Üniversiteler de bu durumdan faydalanıp ekonomik gelir elde etmek istiyor. Haftalık 10 saati bile bulmayan pedagojik formasyon dersleri için neredeyse bir yıllık özel üniversite ücreti alınıyor. Yetkiliye göre YÖK, özel üniversitelerin formasyon ücretlerine bir standart getirip öğrencilerin daha fazla mağdur olmasını önlemeli.

 

 

 

YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.