Bitlis'in tarihi ve turistik yerleri

HABERLER ŞEHİR
1 Temmuz 2007, Pazar

Bitlis ili doğal yapı tarihi, mimari ve kültürel değerler bakımından önemli turizm potansiyeline sahiptir. Van Gölü kıyıları, Aygır ve Nazik Gölleri, Nemrut Krateri, Bitlis kış sporları alanı, Çukur Kaplıcası ildeki başlıca doğal kaynak potansiyelini oluşturmaktadır.

Bitlis yöresi tarihte, batıyı doğuya bağlayan ticaret yolu üzerinde bir geçiş alamnda olması nedeniyle çeşitli uygarlıkların varlığı ve izlerini taşımaktadır. Bitlis ve Ahlat kentlerinde, Urartu, Selçuklu Beylikler ve Osmanlı uygarlıklarına ait arkeolojik, tarihi ve mimari eserler yoğun olarak yer almaktadır.

Altyapı ve tesis yönünden turizm sektörünün gelişmişlik düzeyi çok düşük olan Bitlis ilindeki bugünkü turizm etkinlikleri önemli ölçüde, Doğu Anadolu tur güzergahına bağlı olarak gelişmektedir.

Dağcılık ve Kış Sporları

Bitlis ilinin topografyası, dağcılık ve kış sporları için önemli bir potansiyel oluşturmaktadır.

* SÜPHAN DAĞININ DAĞCILIK POTANSİYELİ

Ülkenin ikinci yüksek dağı olan Süphan Dağı dağcılık, tırmanma ve dağ yürüyüşleri için elverişli bir doğal yapıya sahiptir. Tipik bir volkanik kütle olan Süphan'm kuzey eteklerinde kayalıklar, derin yarlar ve mağaraların bulunması, güney eteklerinde, balık avcılığına ve kampçılığa elverişli Aygır Gölünün, çevrede Kef Kalesi, Adilcevaz Kalesi gibi tarihi kalıntıların yer alması ve Van Gölünün kıyı olanakları da çekiciliğini artıran unsurlardır.

* NEMRUT DAĞININ DAĞCILIK, KIŞ SPROLARI VE REKREASYON POTANSİYELİ

îlde, dağcılık ve kış sporları için önemli bir kaynak Nemrut Dağıdır. Yapısı itibariyle uzun dağ yürüyüşlerine uygun olan Nemrut Dağı, Krater gölü, sıcak su kaynaklan, buz mağarası ve Van Gölünün görülebileceği manzara olanakları gibi ilginç özellikleri nedeniyle rekreatif değeri yüksek olan bir doğal değer niteliğindedir.

İklim koşullan nedeniyle, yılın 4-5 ayı dağ ve dağ etekleri karlarla örtülüdür. Kar kalınlığının yüksek olduğu Nemrut Dağında kann yerde kalma süresi Aralık-Nisan aylannı kapsamaktadır. Dağm yamaçlan eğim ve yönlenme açısından kış sporlan ve kayak açısından uygundur. Nemrut Dağının potansiyelinin kullanımı için çalışmalar başlatılmıştır. Nemrut Kalderası (Krater gölü ve çevresini kapsayan havza) 1. derece doğal sit alam olarak koruma altına alınmıştır. Güneydoğuya bakan yamaçlan kış sporlan merkezi olarak belirlenmiş ve bu bölge Ahlat Turizm Merkezi kapsamına alınmıştır.

Nemrut Dağında "Kış Sporları ve Kayak Merkezi" yapılabilmesi için 2000 yılında fizibilite raporu hazırlanmış olup, plan ve proje çalışmaları sürdürülmektedir.

* BİTLİS KAYAK MERKEZİ

Bitlis kayak merkezi kentin kuzey batısında yer almaktadır. Bitlis kayak pisti halen kullanılmaktadır. Pist kuzeydoğu yönüne bakmaktadır. Eğim ve güneşlenme açısından kayak sporuna uygundur. Ancak pist boyunun kısa olması (600-700 m.) ve pist sonunda yerleşme alanlarının bulunması açılarından dezavantajları vardır.

* SAPGÖR (DİDEBAN) KAYAK PİSTİ

Bitlis kentinin kuzey doğusunda yer alan Sapgör kayak pisti, uzunluğu (800-900 m.) eğimi ve yönlenmesi açılarından olumlu değerlere sahip kayak merkezi potansiyeline sahiptir. Tesis olmamasına rağmen profesyonel kayakçılar tarafından geçmişte kullanılmıştır. 1993 yılında Turizm Merkezi ilan edilmiştir. Ancak planlama ve yatırım için bir girişimde bulunulmamıştır. Çevre yolu geçişi nedeniyle pistin olumsuz etkilenmesi söz konusudur.

* RAHVA KAYAK MERKEZİ

Rahva düzlüğünü güneyden çevreleyen dağ sırasının kuzeye bakan yamaçları eğim ve yönlendirme açısından uygun olmasına rağmen, bölgenin çok sisli ve sürekli kar yağışı alması açılarından dezavantajları bulunmaktadır.

Kaplıca Kaynakları

Van Gölü çevresi kaplıca kaynaklarının oluşumuna etken faktörler açısından Van-Tatvan fay hattının kuzey ve güney bölümleri olarak iki ayn özellik göstermektedir. Bu hattın kuzeyinde kalan alanlarda yakın zaman volkanik faaliyetlerin yoğun olmasına bağlı olarak çok sayıda sıcak su kaynağı bulunmaktadır. Buna karşılık hattın güneyi genel olarak yaşlı jeolojik oluşumlara sahip olup, sıcak su kaynağı bakımından fazla zengin değildir.

İldeki kaplıcalardan en önemlisi Güroymak (Çukur) kaplıcası olup, yer ve konumu, akım değeri, fiziki ve kimyasal özellikleri bakımından olumlu özelliklere sahiptir.

Çukur kaplıcası Turizm Bakanlığının çalışmalarında ve ilgili literatürde bölge ölçeğinde önem taşıyan 2. derece öncelikli kaplıcalar olarak tanımlanmıştır.

İlde bulunan diğer kaplıca, içme ve maden sulan, yerel ve yöresel ölçekte kullanıma açılabilecek nitelikteki kaynaklardır. Bunlardan Nemrut Dağı kaplıcası, akım değeri düşük fiziki ve kimyasal nitelikleri yüksek olmamakla birlikte, konumu nedeniyle çevresindeki doğal değerlerle birlikte önem kazanmaktadır.

Bitlis ilindeki kaynaklardan Güroymak (Çukur) ve Ilıcak (Germap) kaplıcalarının fiziki ve kimyasal analizleri yapılmış, nitelikleri belirlenmiştir.

* GÜROYMAK (ÇUKUR) KAPLICASI

Yer ve Konumu

Çukur kaplıcası, Muş-Tatvan yolu üzerinde yer alan Güroymak yerleşmesine 12 km. uzaklıkta ve Muş ovasının kuzeydoğu kenanndadır.

Fiziki-Kimyasal Özellikleri ve Etkili Olduğu Hastalıklar

Su sıcaklığı 38-39°C, PH değerleri 6.7 dolayında olan Çukur kaplıcası sulan Bikarbonatla Sodyumlu, Magnezyumlu, Kalsiyumlu, Demirli ve Karbondioksitli bir bileşime sahiptir. Banyo ve çamur banyosu uygulamalarına elverişli olan bu sular romatizmal, solunum yolu, sinir sistemi, sindirim sistemi, böbrek ve idrar yollan ile metabolizma bozukluklan hastalıklarına olumlu etki yapmaktadır.

* ILICAK (GERMAP) KAPLICASI

Bölükyazı Bucağının Ilıcak Köyündeki kaplıca, Bitlis'e 26 km. uzaklıktadır. Sıcaklığı 44°C olan kaynak suyu, üstü açık küçük bir havuzdan çıkmakta ve yine üstü açık, daha büyük ikinci bir havuza akmaktadır. Çevresinde hiçbir tesis olmayan kaplıcanın suyu banyo uygulamalanyla mikrop öldürücü, iltihap çözücü etkiler gösterir. Bazı deri hastalıklan ile iltihaplı eklem hastalıklarında da olumlu sonuçlar vermektedir.

* NEMRUT DAĞI KAPLICASI

Nemrut Dağı kraterindeki bir kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.03 lt'dir. Tesisi bulunmayan kaplıcanın 60°C sıcaklıktaki suyu, romatizma ve deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

* ALEMDAR KAPLICASI

Bitlis kentinin Taş Mahallesindeki kaplıcadan maden suyu olarak da yararlanılmaktadır. Havuz biçimindeki kaynaktan saniyede 1 İt. su çıkmaktadır. 15°C sıcaklıktaki kükürt kokulu su deri hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.

* KÖPRÜALTI KAPLICASI

Bitlis kenti çarşı içinde Bitlis Deresi kenarındaki kaynak, üstü kapalı bir havuz halindedir. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.16 lt'dir. Suyunun sıcaklığı 18°C olan kaynak banyo uygulamaları ile deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

* DEĞİRMEN KAPLICASI

Bitlis kentinde kaplıca suyundan maden suyu olarak da yararlanılmaktadır. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.03 lt'dir. Tesisi bulunmayan kaplıcanın 13°C sıcaklıktaki suyu deri hastalıklarında yararlı olmaktadır.

* KÜÇÜK KAPLICASI

Bitlis'in Taş Mahallesinde bulunan kaplıcanın, kaynağından çıkan su miktarı saniyede 0.09 lt'dir. Romatizma ve deri hastalılarına iyi gelen bu suyun sıcaklığı 23°C'dir.

* YAMACISUYU

Bitlis'in Yolyazı Köyündeki kaplıca suyunun sıcaklığı 19°C'dir. Kaynağından çıkan su miktarı saniyede 1 İt. olan su, romatizma ve deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

* YILAN DİRİLTEN MADENSUYU

Bitlis'in Zeydan Mahallesinde, Mutki yolu üzerindedir. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.4 lt'dir. 14°C sıcaklıktaki bu su içme şeklinde kullanıldığında hazmı kolaylaştırmaktadır. Maden suyundan banyo uygulamalarıyla da yararlanılmaktadır.

Mesire Yerleri

Bitlis ilindeki doğal bitki örtüsünün zayıf olması, orman varlığının az ve zengin olmayışı gibi nedenler rekreasyon amaçlı kullanımı olumsuz yönde etkileyen bir faktördür. İlde geçmişe dönük piknik-mesire geleneği bulunmamakla birlikte, son yıllarda başladığı gözlenmektedir.

İlde halen kullanılan ve gelişebilecek doğal kaynak niteliğindeki başlıca rekreasyon alanlan Van Gölü kıyılarında yer almaktadır.

Van Gölü kıyıları genellikle piknik yapmaya uygundur. Tatvan-Ahlat arasında Adabağ çevresinde Adilcevaz-Ahlat arasında Keban ağaçlandırma alanlan, Tatvan'ın doğusunda karayolu çevresinde Sapor ağaçlık alanında doğal piknik ve mesire yerleri olarak kullanılmaktadır.

Bitlis kentinde ise, Tatvan çıkışında, eski Askeri Fabrika çevresi ağaçlık olması ve su kaynakları ile piknik için uygun koşullan taşımaktadır.

* AHLAT PİKNİK YERİ

Ahlat yerleşmesinin 4 km. batısında, Tatvan yolundan 500 m. içerde yer almaktadır. Küçük bir akarsu vadisinde düzenlenmiş ağaçlık alandan oluşmaktadır. Eskiden Ahlatın elektrik santralı olarak kullanılan alan, bugün, Ahlat ve Tatvan'da oturanlar ile yerli ve yabancı turistler tarafından kullanılmaktadır. Piknik alanında alabalık da üretilmektedir. Mülkiyeti hazineye ait olan Ahlat piknik yeri Bitlis ilindeki piknik alanlan içinde doğal değerleri ve çevre düzenlemesi açısından olumlu değerlere saNptir.

* SAPOR PİKNİK YERİ

Tatvan-Van karayolunun 15. km.'sinde, küçük bir akarsu olan Sapor Deresinin vadisinde yer alır. Ağaçlık alanda içmesuyu ve oturma bankları vardır. Arazi orman ve özel kişilere aittir. Daha çok Tatvan kentinde oturanların kullandığı piknik alanında çevre düzenlemesi yapılmamıştır.

* ADABAĞ MESİRE YERİ

Adabağ yarımadasının çevresindeki koylar kıyı özellikleri ve bitki örtüsü itibariyle hafta sonu piknik amaçlı olarak kullanılmaktadır. Alanda herhangi bir tesis bulunmamaktadır.

* BİTLİS DELİKTAŞ PİKNİK YERİ

Bitlis-Siirt karayolu çevresinde ağaçlık bir bölge olan Deliktaş hafta sonlan piknik alam olarak kullanılmaktadır. Çevresinde kaplıcalar da bulunan alanda herhangi bir tesis yoktur.

Avcılık Alanları

* Bitlis İlinde kara avcılığı için uygun alanlar Tatvan-Reşadiye çevresi, Bitlis-Sarıkonak çevresi, olarak tanımlanabilir. Bu alanların dağlık olması, flora özellikleri ve yabanıl hayvan varlığı bakımından zengin olması kara avcılığı bakımından önemli bir potansiyel oluşturmaktadır.

Van Gölü kıyılan, özellikle Arin Gölü, Göldüzü çevresi ile Adilcevaz-Ahlat kıyı bandında ve Aygır, Nazik Gölleri çevresinde, kıyı oluşumunun sazlık-bataklık olduğu kesimlerde kuş türlerinin fazla olması da bu bölgelerde kara avcılığı için potansiyel oluşturmaktadır.

Balık avcılığı için uygun biölgeler, Van Gölü Nazik Gölü Aygır Gölü'dür. Göl kıyılan amatör balık avcılığına elverişlidir.

Konaklama Tesisleri

Turizm sektöründeki gelişmenin yeterli düzeyde olmadığı Bitlis ilinde turizm ve rekreasyon tesisleri nitelik ve nicelik olarak yeterli düzeyde bulunmamaktadır.

İlde turizm açısından değerlendirilebilecek mevcut yatak kapasitesi, işletme ve belediye belgeli toplam 11 tesiste, 349 odada 677 yataktır. Tesis basma ortalama 62 yatak düşmektedir. Tesis başına ortalama yatak sayısı, belediye belgeli tesislerde 52 yataktır.

Turizm işletme belgeli konaklama tesislerinin yatak kapasitesi ildeki toplam yatak kapasitesinin % 23'ünü oluşturmaktadır. İlde Turizm işletme belgeli 1 konaklama tesisinde 154 yatak kapasitesi vardır. Bu değer 2004 yılı itibariyle, Türkiye'deki turizm işletme belgeli yatak kapasitesinin 0.0004'ünü (Onbinde dört) oluşturmaktadır. Bu veri ildeki turizm tesislerinin ülke içindeki konumunu ortaya koyan çarpıcı bir örnektir.

2004 yılı itibariyle Bitlis ilindeki 10 Belediye belgeli konaklama tesisinin toplam yatak kapasitesi de 523'tür. Belediye belgeli tesislerin yatak kapasitesi, Türkiye'deki Belediye belgeli tesislerin yatak kapasitesinin 0.002l'ini (Onbinde yirmibir) oluşturmaktadır.

Bitlis ilindeki konaklama tesislerinden 2'sinin mülkiyeti kamuya aittir. Ahlat Selçuklu Oteli ve Bitlis Hanedan Oteli İl Özel İdaresine aittir. İlde bulunan tesisler içinde nitelik ve nicelik olarak kamuya ait tesisler önemli bir yer tutmaktadır. Bu tesisler mevcut yatak kapasitesinin %36'smı oluşturmaktadır. Aynca polis evi ve öğretmen evi gibi kamuya ait tesislerdeki toplam 256 yatak sayısı göz önüne alındığında oran, %71'e yükselmektedir. Bu durum Bitlis ilinde yerel yönetimler ve kamunun turizmde öncülük işlevini yüklendiğini göstermektedir.

Bitlis ilindeki konaklama tesislerinin, kapasitesi ve mekansal dağılımı ile ilgili bilgiler aşağıdaki çizelgelerde verilmektedir.

Konaklama Tesislerinin Özellikleri

Bitlis ilindeki konaklama tesislerinin tamamı otel türündedir. Konaklama tesisleri, kentsel yerleşmelerde (Bitlis, Tatvan, Adilcevaz ve Ahlat'ta) yer alan kent otelleri niteliğindedir. Yapılmakta olan yatırım belgeli tesislerde de bu eğilim gözlenmektedir.

Bitlis ilinde turizm mevsiminin özellikleri kentsel yerleşmeler dışında yapılacak tesislerin doluluk oranlarım etkilemekte, verimli ve ekonomik işletmeciliği kısıtlamaktadır. İldeki altyapı eksiklikleri, iklim koşullan, güvenlik vb. bir dizi nedenden ötürü, konaklama tesisleri yerleşme merkezlerinde yer alma eğilimindedir.

İldeki tüm konaklama tesislerinin (yatak kapasitelerine göre) kentsel yerleşmelere dağılımında, sırası ile, Tatvan, Bitlis ve Ahlat yerleşmelerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu yerleşmelerin kentsel fonksiyonları ve konaklama açısından çekici olabilecek özellikleri, bu dağılımın başlıca nedenlerini oluşturmaktadır.

- Bitlis'in il merkezi olmasından ötürü, kamu kurumlarının bölgedeki çalışmalarından ve kentteki ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan konaklama talebi,

- Tatvan'mm, Doğu Anadolu Tur güzergahı üzerinde olmasından, kentteki ekonomik faaliyetlerden, askeri tesislerdeki görevli ve ziyaretçilerden, karayolu, demiryolu ve Van Gölü ulaşımının kırılma noktasında olmasından ve çevredeki turizm ve rekreasyon kullanışlarından (Nemrut Dağı) kaynaklanan konaklama talebi,

- Ahlatta, kentte ve çevresindeki turizm ve rekreasyon faaliyetlerinden Doğu Anadolu Tur Güzergahı üzerinde olmasından ve kentsel faaliyetlerden kaynaklanan konaklama talebi belirleyici olmaktadır.

YEME-İÇME VE EĞLENCE TESİSLERİ

İldeki konaklama tesislerinden, Ahlat Selçuklu ve Bitlis Hanedan Otellerinin lokanta, bar gibi bölümleri vardır. Bunlar dışında, ilde, turizm işletme belgeli yeme-içme ve eğlence tesisi bulunmamaktadır. Mevcut yeme-içme ve eğlence tesisleri, kent merkezlerinde yer almaktadır.

KAMU KURULUŞLARI DİNLENME TESİSLERİ

Bitlis ilinde, 3 kamu kuruluşunun dinlenme tesisi bulunmaktadır. Kamu Dinlenme Tesisleri Van Gölü kıyı bandında, Tatvan ve Ahlat'ta yer almaktadır.

* Ahlat Vilayetler Dinîenme Tesisten

Ahlat'ın Adilcevaz yönündeki yol bandında yer almaktadır. Tesis 200 odah 450 yatakh oîarak projetendirihniştir. Yapımı tamamlanarak, kullanıma açılan yatak sayısı 45'dir. İkinci etapta 45 yataklı bölümün inşaatı yeni başlamıştır. 2.5 hektar alan üzerinde yer alan tesisin, lokanta, kafeterya, spor ve oyun alanları- plaj tesisleri de bulunmaktadır.

Tatvan Polis Dinlenme Tesisleri

Tatvan kentinin Ahlat yönündeki çıkışında, halk plajının bitişiğinde yer almaktadır. 2 ve 3 katlı motel türü konaklama üniteleri, lokanta, gazino ve plaj tesisleri bulunmaktadır. Yatak kapasitesi 160'dır.

Tatvan Askeri Kamp Alanı

Tatvan'ın Ahlat çıkışında, Tatvan Halk Plaj mm kuzey yönündeki bölgede kıyıda yer almaktadır. 50 hektar alam kapsamaktadır. Konaklama üniteleri, lokanta, gazino ve plaj tesisleri bulunmaktadır.

Turizm Merkezleri ve Organize Turlar

Turizm Bakanlığının önerisi ile Bitlis ilinde Ahlat ve Tatvan'da iki turizm merkezi 20/09/1991 tarih ve 20977 sayılı Resmi Gazetede ilan edilmiştir.

* Ahlat Turizm Merkezî

Van Gölû'nün kuzeybatı kesiminde, Tatvan'ın Kıyı Düzü yerleşmesi ile Adilcevaz'm batısındaki Kıztaşı Mevkii arasındaki yaklaşık 60 km.lik kıyı bandım kapsamaktadır. Nemrut Dağı ve Krater Gölû'nün turizm ve çekim merkezi potansiyeli dikkate alınarak 1. Derece Doğal Sit Alam olan Nemrut Kalderası'mn güneydoğusunda, kış sporlarına yönelik kayak ve kış sporları merkezi olarak belirlenen alan 2002 yılında Ahlat Turizm Merkezi sının içerisine alınmıştır.

* Tatvan Turizm Merkezi

Bitlis ve Van illerinin sınırlan içinde kalmakta olup, Tatvan kentinin doğusundan başlayıp, Gevaş'ın batısında Akdamar Adası arasındaki yaklaşık 90 km.lik kıyı bandını kapsamaktadır.

Turizm Merkezleri karan ile Van Gölü güney ve batı kesimlerinde plajların ve diğer potansiyelin koruma-kullanma dengesi içinde turizme kazandıniması hedeflenmiştir. Böylelikle, bölgedeki tarihi-kültür varlıkların ve Süphan ve Nemrut Dağı gibi doğal güzelliklerin yarattığı turizm potansiyeline dayanarak Van Gölü kıyısında turizm yatırımlarının gerçekleştirilebileceği düşünülmüştür. Ahlat Turizm Merkezinde 123 hektarlık alanda ve Tatvan Turizm Merkezinde 234 hektarlık alanda bölgenin ihtiyaç ve potansiyeli değerlendirilerek, buna uygun turistik tesislerin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

Doğu Anadolu Bölgesine yabancı sermayenin turizm yatmmlan amacıyla çekilmesi ilkesine bağlı olarak, turizm kullanımlarına aynlmış kamu arazilerinden, Ahlat Turizm Merkezi içinde bulunan Tatvan İlçesi, Kıyıdüzü Köyünden başlayarak Tatvan yerleşmesi yakınma kadar uzanan, Milli Savunma Bakanlığına tahsisli 1.542.640 nf büyüklüğündeki 678 nolu parselin; Milli Savunma Bakanlığının kullanımındaki Sorgun Kışlasının dışmda kalan kesimini oluşturan Simek Koyundaki arazi Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilmiştir.

Turizm merkezlerinin çevre düzeni ve imar planlan ile ilgili çalışmalar tamamlanmamıştır.

* Sapgör Turizm Merkezi

Bitlis kentinin kuzey doğusunda Sapgör Turizm Merkezi, 1993 yılında kış turizmi potansiyeli değerlendirilerek kış sporlan turizm merkezi olarak ilan edilmiştir.

Turizm merkezinin çevre düzeni ve imar planlan ile ilgili çalışmalar yapılmamıştır.

TUR GÜZERGAHLARI, ORGANİZE TURLAR

* Bitlis ilinin yer aldığı Doğu Anadolu Bölgesi iç ve dış turizm talebi yaratan önemli merkezlerden uzakta yer almaktadır. Bölgeye olan ulaşımın maliyeti yüksektir. Bu durum bölgeye olan turizm talebinin organize turlar biçimde gelişmesine neden olmaktadır.

- Güneydoğu Anadolu Turları

- Bölge içinde iki tur güzergahı vardır. Bölge Tur Güzergaha Havaalanı veya karayolu girişli bu güzergah Gaziantep veya Adıyaman'dan başlamaktadır. Turlar ana ulaşım akaslarmı takiban Diyarbakır veya Mardin'de son bulmaktadır. Tur güzergahında; özellikle Gaziantep ( kent, yakın arkeolojk alanlar, ve Zeugma), Nemrut ve çevresi (Adıyaman), Şanlıurfa (kent ve Harran), Mardin (kent ve yakın çevresi), Midyat, Hasankyef (Batman) ve Diyrabakır önemli ilgi noktalandır. Bu tur güzergahlan, giriş noktasına göre kuzey veya güney kesim karayolu izlenerek gerçekleşmektedir.

Kısmi Tur Güzergahtan:

Bölge'nin büyüklüğü, bölge turunun yanısıra kısmi güzergah ve turlan da olanaklı kılmaktadır. İki önemli kısmi turdan söz edilebilir

- Bölge'nin batı kesiminde; Gaziantep veya Adıyaman girişli turlar: Gaziantep (kent, Yesemek, Kargamış ve Zeugma), Rumkale, Halfeti, Adıyaman ve yakın çevresi, Nemrut ve Şanlıurfa (kent ve Harran ) veya Diyarbakır güzergahı Bölge'nin orta ve doğu kesiminde; Diyarbakır veya Şanlıurfa girişli turlar: Şanlıurfa (kent ve Harran ), Mardin ve yakın çevresi, Midyat ve Hasankeyf (Batman) ve Diyarbakır güzergahı

Ancak, başta konaklama tesisleri olmak üzere, alan düzenlemesi ve kapasite yaratımı açısından güzergahlann iyileştirilmesi önem taşımaktadır. Turların bölge turizmine katkısı için Bölge'nin turizm değerleri tanıtılacak, mevcut ve potansiyel turizm kaynaklan harekete geçirilecek ve bu olanaklardan yararlanılması gerekmektedir.

* Doğu Anadohı Turtan

Ankara veya Trabzon'dan başlayıp, Adana ve Ankara'da sonlanan bu turlar Doğu Anadolu Turu olarak tanımlanmıştır. Bitlis ili de Doğu Anadolu Tur güzergahı üzerinde yer almaktadır.

Ankara'dan başlayan turlarla Çorum, Amasya, Samsun, Trabzon'a ulaşılmaktadır. Bazı turlarda İstanbul veya Ankara'dan Trabzon'a uçakla gidilmekte, tur buradan otobüsle sürdürülmektedir.

Trabzon'dan itibaren, Sümela Manastın, Gümüşhane üzerinden Erzurum, Kars, Ani Harabeleri Sarayı, Van, Toprakkale, Çavuştepe, Hosap Kalesi, Akdamar Adası, Ahlat, Tatvan, Bitlis, Diyarbakır, Adıyaman, Kapadokya, Ankara Güzergahı izlenmektedir.

Bu güzergahta bazen değişikliler yapılmaktadır. Bazı turlar Van Gölünün kuzeyini, Erciş, Adilcevaz, Ahlat, Tatvan güzergahım, bir kısmı da Van, Gevaş, Tatvan güzergahını izlemektedir. Diyarbakır'dan sonra turlar iki ayn güzergaha ayrılmaktadır. Çoğunluğu Adıyaman, Nemrut, Kapadokya, Ankara güzergahım, bir kısmı da Mardin, Urfa, Gaziantep güzergahım izlemektedir.

Doğu Anadolu Turu 8 gün sürmektedir. Konaklama merkezîeri, Trabzon, Erzurum, Kars, Van, Diyarbakır, Ürgüp ve Ankara dır.

Tur güzergahı üzerindeki ikinci derece konaklama merkezleri ise, Sankamış, Doğubeyazıt, Ahlat, Tatvan kentleridir. Van kenti Doğu Anadolu Turunda tur basma en yüksek geceleme oranına (kalış süresine) sahip bulunmaktadır. Ortalama kalış süresi Van'da 2.30 gecedir. Bu oran Tatvan ve Ahlat'ta 0.30 dolayındadır.

Turizm sektöründe talebin niteliksel yönü, turizm konaklama tesislerinin doluluk oram, doluluk oranının yıl içindeki dağılımı ve kalış süreleri gibi ölçütlerle değerlendirilmektedir.

Bitlis ilindeki turizm belgeli konaklama tesislerinin doluluk oram ve kalış süreleri ülkeye göre daha düşüktür. Türkiye'de tesislerde kalış süreleri son 2000-2003 dönemi verilerine göre 2.9-3.3 gün arasında, doluluk oranlan ise %45 dolayında seyretmektedir.

Bitlis ilinde, turizm belgeli tesislerde ortalama kalış süresi 1.0-1.5 gün arasında, doluluk oram %12-16 arasında değişmektedir. 2003 yılı verilere göre Bitlis ilinde turizm işletme belgeli tesislerdeki konaklayan kişi sayısının Türkiye içindeki payı 0.0006 (onbinde altı), gecelemelerin Türkiye içindeki oram 0.0002 (onbinde iki)'dir.

İlin turizm hareketliliğinde genel olarak yerli ziyaretçiler ağırlıktadır. Konaklama ve gecelemelerin önemli bir kısmı yerli turistlere aittir. İlde 2003 yılında gerçekleşen toplam 11.081 konaklamanın; %9,6'smı oluşturan 1068'si yabancı, %90,4'ünü oluşturan 10.013'û yerli ziyaretçilere aittir. Konaklayan yabancı turistlerin toplamdaki payı Türkiye'de %52 iken, Bitlis ilinde %10'dur.

TURİZM TALEBENİN NİTELİĞİ

Bitlis ilinde yıl içinde, konaklayan turist kitlesinin nitelikleri, kısmen istastiki verilere, çoğunlukla da yerinde edinilen bilgi ve gözlemlere dayandırılarak değerlendirilmiştir. Bitlis ilindeki mevcut turizm talebi ülke değerlerinin çok altındadır. Turizm talebenin önemli ölçüde yerli turistlerden oluştuğu gözlenmektedir. Gerçekte, mevcut turizm potansiyeli açısından değerlendirildiğinde, Bitlis ilindeki turizm olgusu büyük ölçüde kültürel turizme dayanmaktadır. İldeki turizm olgusu tarihi, arkeolojik, mimari eserler ile doğal değerlerin gezilip görülmesi biçiminde ortaya çıkmaktadır. Bunun yanı sıra sportif amaçlı turizm, dağcılık, avcılık, kayak, kaplıca turizmi, kıyı turizmi gibi turizm etkinlikleri de bulunmaktadır. Özellikle yabancılar açısından kültürel turizm ve dağcılık, yerli turistler açısından da kıyı ve kaplıca kullanımı bir ölçüde turizm talebenin kaynaklan durumundadır. Ancak, 20001i yıllara kadar güvenlik nedeniyle Doğu Anadolu turlarının gerçekleşmeyişi yabancı turist sayısında azalmaya neden olmuştur ve bu durum düzelmiş değildir.

İlde, Ahlat ve Bitlis kentlerindeki mimari tarihi ve kültürel yapıtlar, Nemrut Dağının doğal ve rekreatif değerleri, Van Gölü kıyılarının kıyı turizmi olanakları Bitlis ilindeki başlıca çekici kaynaklardır. Bu değerler özellikle yabancı ziyaretçiler tamundan ilgi ile karşılanmaktadır.

Bitlis'e gelen yabancı turistler, çok büyük ölçüde, turlarla gelmektedir. Bitlis ili Doğu Anadolu Tur Güzergahı üzerinde bulunmaktadır. İldeki turizm konaklama ve geceleme olgusu Doğu Anadolu Turunun bir parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Bitlis ilinde geceleme oranının 1.0 gün gibi düşük bir değerde oluşu, turlarla gelerek konaklayanların ilde çok kısa süre kaldıklarım göstermektedir.

Bitlis ilinde işletme belgeli tesislerde konaklayan yabancı turistlerin çoğunluğunu %38 oranı ile İsrail'den gelenlerin oluşturmakta olup, %12 ile Almanlar ikinci sıradadır. İldeki yabancı turist talebinin diğer bir özelliği de 3. yaş grubunun (emeklilerin) turist grubu içinde önemli bir paya sahip oluşudur.

Bitlis iline gelen yerli turist kitlesinin nitelikleri gözlendiğinde, - Turlara gelen yerli turistler ile,

- Talebin genellikle Bitlis ili ve çevre illerden kaynaklanan, kaplıca turizmi, mesire-piknik amaçlı ve kıyı kullanımı amaçlı olduğu görülmektedir. Bunun yanısıra;

- Tatvan'daki askeri alanların ziyaretçilerinden kaynaklanan talep,

- Bitlis ve Ahlat kentlerindeki mimari, kültürel ve tarihi yapıtların gezilip görülmesine dayanan kültürel turizm talebi,

- Kamu kuruluşlannm bölgedeki çalışmalarından kaynaklanan talepler de yerli turizm talebinin bir parçası durumundadır.

Yerli turizm talebi, turlarla değil daha çok münferit talepler olarak ortaya çıkmaktadır.

Doğu Anadolu turlarından yeterince pay alamamakla birlikte, sektörel bir hedef olarak, bölgeye yapılan turların sayısının artırılması ve bir kısım turların ise sadece Bitlis uçlu olarak düzenlenmesi, Bitlis'in turizm potansiyelinin önemini ve ağırlığım öne çıkaracaktır.

YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.